Najczęstsze błędy, których należy unikać podczas sterylizacji w autoklawie
Porady od profesjonalistów
Proces sterylizacji ma na celu wyeliminowanie z używanych narzędzi wszystkich żywych form drobnoustrojów (patogennych i niepatogennych, w tym zarodników i grzybów). Sterylizacja narzędzi chirurgicznych w gabinetach lekarskich i stomatologicznych odbywa się przy użyciu autoklawów parowych, które muszą być zgodne z normą EN 13060.
Zapewnienie właściwej sterylizacji narzędzi chroni zdrowie pacjentów i personelu medycznego, jednak skuteczność tego procesu zależy w dużej mierze od prawidłowego użytkowania autoklawu.
Przyjrzyjmy się wspólnie typowym błędom, których należy unikać podczas korzystania z autoklawu do sterylizacji oraz poradom profesjonalistów, które pozwolą zoptymalizować korzystanie z tego nieodzownego Wyrobu Medycznego.
Błąd 1: Nieodpowiednie przygotowanie narzędzi do sterylizacji
Zanim umieścimy narzędzia w autoklawie, należy je odpowiednio przygotować. Sterylizacja narzędzi chirurgicznych jest procesem wieloetapowym, a jej powodzenie zależy od prawidłowego wykonania każdego etapu, od przyjęcia narzędzi po ich przechowywanie. Błędy popełniane na kolejnych etapach przygotowujących do sterylizacji w autoklawie mogą zagrozić całemu procesowi sterylizacji. Dowiedz się więcej o protokole sterylizacji: https://prosystem.euronda.pl/protokol-sterylizacji/
Oto, co należy zrobić:
Dokładnie wyczyść narzędzia, aby usunąć pozostałości organiczne i nieorganiczne. Faza czyszczenia narzędzi chirurgicznych jest pierwszym krokiem w procesie sterylizacji i ma na celu usunięcie zabrudzeń z narzędzi. Usunięcie takich zanieczyszczeń przed sterylizacją jest obowiązkowe, ponieważ pozostałości zabrudzeń mogą sprawić, że proces sterylizacji będzie nieskuteczny. Po inaktywacji wirusów i bakterii na drodze dekontaminacji, narzędzia należy umyć ręcznie lub mechanicznie. Przeczytaj szczegółowy artykuł: https://prosystem.euronda.pl/czyszczenie-narzedzi-w-gabinecie-stomatologicznym/
Wysuszysz narzędzia, aby uniknąć kondensacji i prawidłowo je zapakuj, używając materiałów kompatybilnych z procesem sterylizacji parowej. Pakowanie narzędzi chirurgicznych ma na celu zachowanie sterylności do czasu ich późniejszego użycia. Etap ten polega na umieszczeniu odkażonego, umytego, oczyszczonego, zdezynfekowanego, wypłukanego, osuszonego, sprawdzonego i zakonserwowanego narzędzia w specjalnej jednorazowej torebce, która jest następnie zgrzewana w celu długotrwałego utrzymania sterylności narzędzia (zgodnie z normą UNI EN ISO 11607-1 i UNI EN 868-5). Więcej informacji na temat fazy pakowania można znaleźć tutaj: https://prosystem.euronda.pl/pakowanie/
Błąd 2: Nieprawidłowy wybór cyklu sterylizacji
Wybór niewłaściwego cyklu może spowodować, że narzędzia nie zostaną wysterylizowane, ponieważ każdy rodzaj materiału i narzędzi stosowanych w stomatologii wymaga określonych parametrów sterylizacji. Stosowanie nieodpowiedniej temperatury, czasu lub ciśnienia może negatywnie wpłynąć na sterylizację.
Fundamentalne znaczenie mają:
- Znajomość wymogów sterylizacji dla różnych typów narzędzi.
- Prawidłowa konfiguracja autoklawu zgodnie z materiałami przeznaczonymi do sterylizacji.
- Okresowe weryfikacje kalibracji autoklawu.
Norma EN 13060 określa zróżnicowanie cykli sterylizacji ze względu na charakterystykę materiału, który ma być poddany obróbce (wsady stałe, wsady z narzędziami z otworami i wgłębieniami typu A i typu B).
Poniższa tabela przedstawia klasyfikację obciążenia zgodnie z normą EN13060. Istnieją różne rodzaje wsadów, które nadają się do sterylizacji bez torebek i można je utrzymywać w stanie sterylnym do momentu użycia, a także inne rodzaje wsadów, które należy sterylizować opakowane w torebkach.

Czym różnią się te trzy cykle?
Obecnie na rynku dostępne są trzy różne typy autoklawów do sterylizacji: autoklawy klasy N, autoklawy klasy S i autoklawy klasy B. Więcej informacji znajdziesz w artykule: Najlepszy autoklaw w gabinecie stomatologicznym.
Cykl typu N jest odpowiedni do sterylizacji sypkich produktów stałych. Autoklawy przeprowadzające tego typu cykl nie umożliwiają sterylizowania tekstyliów, wsadów z narzędziami o strukturze porowatej ani z narzędziami z otworami i wgłębieniami, ponieważ charakterystyka cyklu nie pozwala na pokonanie barier, takich jak paski sterylizacyjne lub specyficzne testy fizyczne.
Cykl typu S nadaje się wyłącznie do sterylizacji wsadów, dla których jest przeznaczony. Autoklawy typu S należą do klasy pośredniej między autoklawami typu N i typu B, a ich charakterystyka nie jest określona żadną normą, w tym sensie, że zależy po prostu od sposobu ich produkcji. Ich wydajność jest określana wyłącznie przez producenta i definiowana w oparciu o określone testy.
Cykl typu B zapewnia sterylizację klasy medycznej, podobnie jak duży sterylizator, i jest w stanie sterylizować wszelkie nieopakowane lub opakowane przedmioty, na przykład materiały porowate, ale także materiały w torebkach, wsady tekstylne i wsady z otworami i wgłębieniami, takie jak prostnice, turbiny i końcówki do ssaków.
Biorąc pod uwagę charakterystykę tej klasy oraz poziomy wydajności i bezpieczeństwa wymagane przez przepisy, autoklaw klasy B okazuje się najbardziej odpowiednim wyborem, stomatolog ma bowiem pewność, że nie popełni błędów przy wyborze cyklu.
Błąd 3: Nieprawidłowy załadunek autoklawu
Jednym z najczęstszych błędów jest nieprawidłowe załadowanie autoklawu. Przeładowanie lub nieuporządkowane rozmieszczenie narzędzi może negatywnie wpłynąć na skuteczność sterylizacji. Narzędzia należy umieścić taki sposób, aby zapewnić prawidłowe krążenie pary. Pamiętaj, aby:
- Torebki nie nachodziły na siebie na tacach;
- Obrócić papier torebki w kierunku wskazanym przez producenta rolek i torebek, aby ułatwić przenikanie pary i suszenie;
- Po zakończeniu cyklu sterylizacji można przechowywać wyłącznie suche torebki; narzędzia w mokrych lub otwartych torebkach należy poddać ponownej obróbce.
Błąd 4: Nieprawidłowa konserwacja autoklawu
Jak każde inne urządzenie autoklaw wymaga regularnej konserwacji, zapewniającej jego prawidłowe funkcjonowanie. Zignorowanie konserwacji może prowadzić do nieprawidłowego działania i nieskutecznych cykli sterylizacji.
Zgodnie z artykułem 2 Dyrektywy Europejskiej 93/42/EWG (włoskie Rozporządzenie z mocą ustawy 46/1977 z późniejszymi zmianami) konserwacja urządzeń medycznych (a więc również autoklawów) jest obowiązkowa i niezbędna dla zachowania znaku CE. (Przeczytaj szczegółowy artykuł na temat konserwacji autoklawu: https://prosystem.euronda.pl/konserwacja-autoklawu/).
Jest to również istotne, ponieważ:
- Zapewnia niezawodność sprzętu.
- Stanowi podstawę utrzymania aktywnej gwarancji lub przedłużonej gwarancji.
- Musi być przeprowadzona przez autoryzowanych techników stosujących oryginalne części zamienne oraz musi być udokumentowana. W przeciwnym razie gwarancja lub rozszerzenie gwarancji traci ważność.
Oprócz przeprowadzanej programowo konserwacji technicznej specjaliści zalecają operatorom, którzy korzystają z niego na co dzień, aby:
- Regularnie czyść komorę i tace w których przechowywane są narzędzia
- Czyścić zbiorniki na wodę
- W przypadku pojawienia się komunikatów na wyświetlaczu należy skontaktować się z autoryzowanym działem pomocy technicznej.
Błąd 5: Brak kontroli wyników sterylizacji
Nie wystarczy rozpocząć cykl sterylizacji, aby być pewnym jego powodzenia. Konieczne jest sprawdzenie wyników. Specjaliści zalecają, aby:
- Do monitorowania skuteczności każdego cyklu używać wskaźników chemicznych i biologicznych.
- Rejestrować wyniki testów w celu zapewnienia identyfikowalności i możliwości szybkiej interwencji w przypadku wystąpienia problemów.
- Przeprowadzać okresowe testy walidacyjne, w celu upewnienia się, że autoklaw działa prawidłowo.
Prawidłowe użycie autoklawu do sterylizacji jest niezbędne do zapewnienia bezpiecznej i skutecznej sterylizacji narzędzi medycznych i chirurgicznych. Unikanie tych typowych błędów i stosowanie się do porad profesjonalistów może decydować o kluczowej różnicy między bezpiecznym środowiskiem a ryzykownym. Należy pamiętać, że kluczem do sukcesu w procesie sterylizacji jest wiedza i skrupulatne stosowanie właściwych procedur.
Przestrzeganie tych wytycznych pozwoli w pełni wykorzystać potencjał autoklawu, zapewniając bezbłędną sterylizację i chroniąc zdrowie pacjentów i personelu.